Uitbreiding van de bovengrondse stoomleiding in de Rotterdamse haven
Een project vol onbekende obstakels
Wanneer Tim Arts, managing consultant bij TEYLER, binnenstapt bij het projectteam van A.Hak voor een stoomleiding in de Rotterdamse haven, verwacht hij een interessante klus. Maar dat het zó uitdagend zou worden, kon Tim van tevoren niet inschatten. “Oorspronkelijk zou ik alleen betrokken zijn als contractmanager, al bij de eerste afspraak kwam de vraag om ook het projectmanagement op me te nemen. Dat bleek een fikse klus, want dit stoomleidingproject in de Rotterdamse haven is verre van alledaags werk.”
De aanleiding voor dit project van NetVerder was de behoefte aan een betrouwbare en toekomstbestendige uitbreiding van de stoomverbinding in de Rotterdamse haven te realiseren.
De bestaande infrastructuur voldeed niet meer aan de eisen van de industrie en van de energietransitie. Een uitbreiding van de bovengrondse stoomleiding maakt het mogelijk om meer gebruikers te bedienen, restwarmte beter te benutten en industriële processen te verduurzamen.
Voor A.Hak is de aanleg van stoomleidingen geen standaardwerk, het is pas het tweede project in deze categorie. Tim: “Het bleek al snel een project dat in alle opzichten anders is dan de reguliere leidingbouw die A.Hak kent. Als ik het project in één zin moet omschrijven: Complex, omdat we letterlijk op elke meter nieuwe of onbekende situaties tegenkomen en de diversiteit aan stakeholders enorm groot is.”
Zonder de nieuwe stoomleiding vallen er bedrijven om
Het bestaande stoomnetwerk in de Botlek is al dertien jaar in gebruik. NetVerder zag de kans om het netwerk verder uit te breiden naar de overkant van de A15, zodat meer bedrijven kunnen worden aangesloten. De restwarmte vanuit de regionale afvalverwerker AVR levert aan verschillende warmtenetten en kan nu efficiënter worden benut.
“De impact is aanzienlijk: de nieuwe leiding zorgt voor meer beschikbare energie, lagere energieprijzen voor aangesloten industrie en een jaarlijkse CO₂‑besparing van 80 ton. Voor de omgeving is dit een essentieel project” vertelt Tim. “Zonder deze leiding zouden delen van de Botlek het op termijn niet meer redden vanwege de gestegen gasprijzen en (CO₂) uitstootbeperkingen.”
Waarom bovengronds?
Hoewel een ondergrondse leiding in theorie mogelijk is, heeft bovengronds duidelijke voordelen. Bovengronds is veiliger, beter te monitoren en technisch betrouwbaarder.
Een havengebied vol uitdagingen
Bovengrondse stoomleidingen in Nederland worden nog nauwelijks in openbaar gebied aangelegd. Het vraagt om specialistische kennis van materialen, isolatie, thermische uitzetting en veiligheid. Daarnaast is de omgeving extreem dynamisch: de Rotterdamse haven kent zware industrie, intensief verkeer op weg en spoor, beperkte ruimte en veel ondergrondse en bovengrondse infrastructuur. Dat maakt elke ontwerpkeuze en uitvoeringsstap uniek.
Tim: “De industrie in de haven staat behoorlijk onder druk, onder andere vanwege de energiecrisis en de politieke keuzes. Dat maakt samenwerking extra belangrijk. Je moet synergie zoeken, elkaar begrijpen en soms ook pijnpunten erkennen. De realiteit van de uitvoering in zo’n complexe omgeving is initieel enorm onderschat. We hebben enorm veel gefaciliteerd om het project vooruit te helpen.”
Een cruciale doorbraak: 130 proefsleuven
Een mijlpaal in het project was het onderzoek van 130 proefsleuven. Tim: “Pas toen we al die locaties hadden vrijgemaakt, konden we met zekerheid zeggen: dit project is haalbaar.” Tim is het meest trots dat ze als team dit tracé hebben gevonden. “Er waren momenten dat we serieus hebben getwijfeld of het zou lukken.”
Anderhalve kilometer klinkt als een relatief kort traject qua afstand, maar de details maakten het extreem uitdagend. Ondergrondse obstakels maakten het oorspronkelijke tracé vrijwel onhaalbaar en de afstemming met verschillende terreineigenaren bleek intensief en tijdrovend. Tim: “Kabel en leidingeigenaren waren zeer beschermend over hun assets, wat het proces vertraagde. Halverwege het traject werden bovendien de ontwerpnormen aangepast, waardoor bijna het volledige ontwerp opnieuw moest worden uitgewerkt. Ook bleek de archiefinformatie van Rijkswaterstaat onvolledig, wat opnieuw tot vertraging leidde en extra onderzoek noodzakelijk maakte.” De uitdagingen rolden letterlijk over elkaar heen, zegt Tim. “Wel konden we de hinder voor de omgeving toch goed beperken door veel overleg, slimme faseringsaanpassingen en continue monitoring.”
De technische scope: 1,5 kilometer techniek op topniveau
Onderschat nooit de omgeving
De Rotterdamse haven is een gebied waar je vol verrassingen komt te staan. “Niet alles wat onder de grond lag was goed geregistreerd,” vertelt Tim. “De afstemming met kabeleigenaren zou al gedaan zijn, maar bleek niet goed te zijn gebeurd, daardoor kwam het achteraf te laat op gang. Dat zijn risico’s die je eigenlijk al in de vergunningsfase wil tackelen. We moeten onze omgeving nooit onderschatten.” Tim lacht als we vragen naar zijn volgende stap: “Ik ga hierna denk ik eerst weer even ‘gewoon’ contractmanagement doen. Dit project laat zien dat 1,5 kilometer bovengrondse leiding net zo complex kan zijn als een megaproject. Dat zit in de combinatie van nieuwe technieken, een zeer uitdagende omgeving en zoeken in de samenwerking. We hebben hier straks een uniek tracé gebouwd dat echt verschil maakt binnen de energietransitie, dat is dan toch weer super gaaf.” zegt Tim afsluitend.
