Oude kadermuren en nieuwe technieken in Dokkum
Een unieke Silent-operatie
In de binnenstad van Dokkum, onder de Driepypstergracht bij het Westerbolwerk, ligt een drinkwaterleiding die de stad generaties lang heeft voorzien van schoon water, maar die tijdens werkzaamheden aan het Sonnemapleintje haar verleden liet zien. “We zagen dat deze leiding eerder al eens gerepareerd is en nog koppelingen uit de Tweede Wereldoorlog had.” vertelt projectleider Jacco Minderhoud. “Toen hebben we snel doorgepakt en zijn we het leidingwerk gaan vernieuwen.”
Wat volgde was een operatie die je in Friesland bijna nooit ziet: het afzinken van een nieuwe drinkwaterleiding onder een historische gracht, midden in een kwetsbare binnenstad. Een precisieklus die Vitens en A.Hak samen uitvoerden, met een planning die strak moest blijven en een omgeving die kort voor de operatie al behoorlijk wat overlast had ervaren.
Trillende glazen en bordjes
De leiding moest vier meter onder de bodem van de gracht komen te liggen. Dat betekende: baggeren, meten, schakelen, en werken met een tiental partijen die allemaal afhankelijk waren van elkaar. De locatie maakte het extra spannend. De werkzaamheden lagen precies op de overgang tussen het oude centrum en een wijk met vrijstaande woningen met bewoners die vaak goed weten wat er onder hun huizen gebeurt. Jacco vertelt: “De omgeving was gevoelig. Er was kort daarvoor een ander project geweest, en Koningsdag had ook al trillingen veroorzaakt. De frustratie zat er al een beetje in.” Toen de eerste damwanden wat trillingen veroorzaakten, ging het snel rond. Filmpjes van trillende glazen en bordjes kwamen online. “We hebben meteen met specialisten geschakeld. En we zijn bij alle mensen met klachten langsgegaan – koffie drinken, bellen, overleggen. Dat persoonlijke contact is dan erg belangrijk,” aldus Jacco.
Een leiding met oorlogssporen
Tijdens de werkzaamheden stuitte het team op iets wat je bijna nooit meer ziet: een oude koppeling uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt van hout en pek. “Dat is zeer onbetrouwbaar,” vertelt Jacco. “Als daar zuurstof bij komt, weet je niet wat het materiaal gaat doen. Daardoor ontstond er een spoedoperatie. De kwetsbare ligging onder een gracht én een waterkering. Vervanging was de enige juiste keuze.”
Stille techniek
In moderne projecten wordt vaak gekozen voor gestuurd boren. Maar in Dokkum kon dat niet. Onder de grond liggen kadermuren uit de 14e of 15e eeuw en die vormden een obstakel. “Daarnaast is alles met trillingen in een stedelijke omgeving gevaarlijk, zeker nu voor de omwonenden. Je kunt scheuren veroorzaken, of erger,” legt Jacco uit. Daarom koos A.Hak voor een Silent Piler – een machine die damwanden in stilte en zonder trillingen de grond in drukt.
“Het was in Friesland nieuw voor ons allemaal. Maar het werkt fantastisch in historische binnensteden.”
Een geweldige ervaring
De operatie was indrukwekkend: extreem diep baggeren, een brede en zware buis die met drie grote kranen moest worden geplaatst, en daarna alles weer exact op de juiste plek verbinden. Jacco begon op 1 januari 2026 bij A.Hak. Deze operatie in Dokkum was zijn eerste grote project. “Gelukkig kon ik werken met twee zeer ervaren uitvoerders: Theo van der Heide en Harwin Huizenga. Ze hebben me enorm gesteund en hadden alles al gezien, gedaan, meegemaakt.” Ook voorman Hoeke Hiemstra speelde een cruciale rol. “Hij heeft de planning echt knap gedaan. Zonder hem was dit nooit zo strak gelopen.” Jacco koos ervoor om veel op locatie te zijn. “In een regulier project ben je er minder vaak, maar nu wilde ik alles bewaken: contact met opdrachtgevers, specialisten, planning, gemeente en omgeving. Kennisdeling én een grote operatie tegelijk. Heel leerzaam en mooi om te zien hoe iedereen samenwerkt.”
Extra alert op overlast
Werken midden in een historische stad vraagt om zorgvuldigheid. De omgeving was al gevoelig door eerdere projecten en Koningsdag. Dan moet je extra alert zijn op overlast. Door continu te meten, te communiceren en zichtbaar aanwezig te zijn, bleef het project beheersbaar. “We hebben geïnvesteerd in contact met bewoners, onder andere met een omgevingsapp en een omgevingsmanager. Dat heeft het verschil gemaakt.”
Trots: geen uitloop, geen grote problemen
Morgen is het project klaar, zegt Jacco trots als we hem spreken. “Er is uitloop naar maandag 13 juli, maar alles is op tijd klaar, volgens planning. Ik ben trots dat Vitens deze verantwoordelijkheid bij ons durfde te leggen en ook ben ik erg blij met het team. Zoveel partijen, zo’n strakke planning, en toch geen uitloop en geen grote problemen. Dat is echt een mooi succes van A.Hak”
Oosterwolde en het Wad
Na de bouwvak start A.Hak in Oosterwolde, opnieuw in de binnenstad onder de hele winkelstraat. Jacco: “We doen dit werk deels weer met hetzelfde team, ik kijk er enorm naar uit.” Er volgt ook een spectaculair project bij Holwert, naast de boot naar Ameland. “Daar gaan we een aanlanding maken. We boren dan onder de zeedijk door van binnendijks naar buitendijks naar het Wad. Ook daar zijn we als A.Hak team volledig verantwoordelijk. Het wordt vast en zeker weer een mooi, uitdagend project.”
